PrizmetreVeri gönder

AB’de B ehliyetinin sınırı elektrikliler için 4,25 tona çıkıyor: Batarya ağırlığına 750 kilo pay

AB'nin yeni ehliyet yönergesiyle B sınıfı ehliyet sahipleri, elektrikli ve diğer alternatif yakıtlı araçları 3,5 ton yerine 4,25 tona kadar kullanabilecek. Yönerge dijital ehliyeti, 17 yaşında refakatli sürüşü ve AB çapında ehliyete el koymayı da getiriyor.

Ford E-Transit elektrikli panelvan
Elektrikli panelvanlarda batarya, 3,5 tonluk sınırın önemli bir kısmını kendisi kullanıyor. Fotoğraf: Alexander Migl / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Avrupa’da B sınıfı ehliyetle kullanılabilen aracın ağırlık sınırı onlarca yıldır 3,5 ton. Avrupa Birliği bu sınırı ilk kez, yalnızca belirli araçlar için yükseltiyor: Elektrikli, hidrojenli ya da biyoyakıtlı araçlarda sınır 4,25 tona çıkıyor. Değişikliğin arkasında tek bir sorun var: batarya ağırlığı.

Ford E-Transit elektrikli panelvan
Elektrikli panelvanlarda batarya, 3,5 tonluk sınırın önemli bir kısmını kendisi kullanıyor. Fotoğraf: Alexander Migl / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Neden 750 kilo?

3,5 ton, aracın kendi ağırlığı ile taşıdığı yükün toplamı. Aynı boyuttaki elektrikli bir panelvanda ise batarya, sınırın önemli bir kısmını kendi başına kullanıyor. B ehliyetiyle kullanılabilmesi için elektrikli versiyonun daha az yük taşıması gerekiyor. 750 kiloluk ek pay, bu farkı kapatmaya yönelik.

Bu, özellikle şehir içi dağıtım yapan kargo şirketlerini ve küçük esnafı ilgilendiriyor.

DHL renklerinde Mercedes-Benz eSprinter
Kargo şirketleri, elektrikli hafif ticari araçların en büyük kullanıcıları arasında. Fotoğraf: Pedant01 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Takvim

Avrupa Komisyonu’na göre ehliyet kurallarını yenileyen 2025/2205 sayılı yönerge 25 Kasım 2025’te yürürlüğe girdi. Avrupa Parlamentosu araştırma servisinin özetine göre üye ülkeler yönergeyi Kasım 2028’e kadar kendi mevzuatlarına aktarmak, en geç Kasım 2029’da uygulamaya başlamak zorunda. Komisyon, alternatif yakıtlı araçlarla ilgili kuralın bu genel takvimden daha erken, iki yıl sonra uygulanacağını belirtiyor. Kural, ambulans gibi acil durum araçlarını da kapsıyor.

TNT renklerinde elektrikli kargo aracı
Alternatif yakıtlı araçlara ilişkin madde, yönergenin diğer maddelerinden daha erken uygulanacak. Fotoğraf: Oc2012 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Yönergede başka neler var?

4,25 ton maddesi, yönergenin en çok konuşulan ama tek yeniliği değil. Ehliyetler cep telefonunda, AB Dijital Kimlik Cüzdanı’nda taşınan dijital bir belgeye dönüşüyor; kısa bir geçiş döneminden sonra tüm üye ülkelerde varsayılan ehliyet dijital olacak. Akıllı telefonu olmayanlar ya da dijital ehliyeti tanımayan ülkelere gidenler fiziksel kart isteyebilecek.

2013 tarihli Alman sürücü belgesinin ön yüzü
Bugünkü AB tipi kart ehliyetler, yeni kurallarla birlikte yerini varsayılan olarak dijital ehliyete bırakacak. Fotoğraf: Bundesrepublik Deutschland, Bundesministerium des Innern / Wikimedia Commons, Public domain

17 yaşındakiler, AB genelinde tanınan bir sistemle yanlarında deneyimli bir sürücü varken otomobil kullanabilecek. Yeni sürücüler için en az iki yıllık bir deneme süresi getiriliyor. Komisyon’un verdiği rakamla 30 yaş altındaki sürücüler, otomobil sürücülerinin yüzde 8’ini oluşturuyor ama ölümlü kazaların beşte ikisine karışıyor.

Bir de ehliyete el koyma kuralı var: Hız sınırını 50 km/sa aşmak, alkollü araç kullanmak ya da dikkatsiz sürüşle ölüme veya ağır yaralanmaya neden olmak gibi ciddi ihlallerde bir üye ülkede verilen sürücü belgesi geri alma cezası, bundan sonra tüm AB’de geçerli olacak. Otomobil ve motosiklet ehliyetlerinin geçerlilik süresi de 15 yıl olarak belirlendi.

Karavanlar için ayrı bir kapı

Yönergenin bir diğer maddesi karavancıları ilgilendiriyor: B sınıfı ehliyet sahipleri, üye ülkenin belirleyeceği ek bir eğitim ya da sınavla daha ağır karavanları kullanma hakkı da kazanabilecek. Bu madde, aracın yakıt türüne bağlı değil.

Hymer marka karavan
Yeni kurallar, B sınıfı ehliyet sahiplerine ek eğitim ya da sınavla ağır karavan kullanma hakkı da tanıyor. Fotoğraf: A1AA1A / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Elektrikli otomobille karavan ya da römork çekmenin menzile ve çekme kapasitesine etkisini ayrı bir rehberde anlattık.

Türkiye’yi bağlıyor mu?

Hayır. Yönerge yalnızca AB üyesi ülkeler için geçerli ve Türkiye’de B sınıfı ehliyetin sınırı 3.500 kilo olarak kalıyor. Türkiye’de elektrikli hafif ticari araç kullanan işletmeler için bu sınır, aracın ruhsatındaki azami yüklü ağırlık değeriyle birlikte kontrol edilmesi gereken bir nokta olmaya devam ediyor.

Kaynaklar: Avrupa Komisyonu, 25 Kasım 2025; Avrupa Parlamentosu Araştırma Servisi, 2 Aralık 2025.

Kendi ölçümünü ekle

Kaç km gittiğini, ekrandaki tüketimi (ya da batarya yüzdesini) ve sürüş tipini girmen yeterli. Onaylanan ölçümler modelin gerçek tüketimine katılır.

Ölçüm gönder
Yazar

Kaan Yılmaz, bilim ve gündem haberciliği yapan bir gazeteci. Prizmetre'de elektrikli otomobiller, batarya teknolojisi, şarj altyapısı ve Türkiye pazarındaki gelişmeler üzerine yazıyor. Yazılarında üretici açıklamalarını, bağımsız test kurumlarının ölçümlerini ve resmî verileri birincil kaynağından doğrulamayı esas alıyor.