Elektrikli otomobil bataryasına pasaport geliyor: QR kodun arkasında neler olacak?
AB'de 18 Şubat 2027'den itibaren her elektrikli otomobil bataryasının QR kodla ulaşılan dijital bir pasaportu olacak. İçinde bataryanın bileşimi, karbon ayak izi ve sağlık durumu bulunacak. Kural, AB'ye otomobil satan Togg gibi üreticileri de kapsıyor.
İkinci el bir elektrikli otomobil alırken sorulacak ilk soru belli: Bataryası ne durumda? Bugün bu sorunun cevabı çoğu zaman satıcının sözüne, bir servis raporuna ya da aracın ekranındaki tahmini menzile bağlı. Avrupa Birliği’nde 18 Şubat 2027’den itibaren durum değişiyor. Piyasaya çıkan her elektrikli otomobil bataryasının bir dijital pasaportu olacak.

Batarya pasaportu, AB’nin 2023’te kabul ettiği batarya tüzüğünün (2023/1542) en somut sonuçlarından biri. Automotive IQ’nun Mayıs 2026’da yayımlanan özetine göre kural, elektrikli otomobil bataryalarını, elektrikli bisiklet ve scooter gibi hafif taşıtların bataryalarını ve 2 kilovatsaatin üzerindeki endüstriyel bataryaları kapsıyor.
Pasaportta ne olacak?
Pasaporta, bataryanın üzerindeki benzersiz bir kimlik numarasına bağlı QR kodla ulaşılacak. İçindeki bilgiler iki türlü.

Birincisi değişmeyen bilgiler: Bataryanın kimliği, üreticisi, kimyası ve bileşimi, üretimindeki karbon ayak izi, içindeki geri dönüştürülmüş malzeme oranı, hammaddelerin sorumlu tedariğine dair bilgiler ve teknik özellikleri.
İkincisi zamanla değişen bilgiler. Bataryanın sağlık durumu (state of health), performans geçmişi, onarım, ikinci kullanım ya da geri dönüşüm için gerekli veriler bu gruba giriyor. İkinci el alıcısını en çok ilgilendiren kısım da bu.

Ama her bilgi herkese açık olmayacak. Automotive IQ’ya göre pasaporttaki verilerin bir kısmı herkese açık, bir kısmı sınırlı erişimli, bir kısmı da gizli olarak tutulacak. Kimin hangi bilgiye ulaşabileceğini belirleyecek düzenlemeyi Avrupa Komisyonu’nun 18 Ağustos 2026’ya kadar çıkarması gerekiyordu. Sağlık durumu verisinin bir alıcıya hangi koşullarda açılacağı, bu ayrıntıya bağlı.
Sorumluluk otomobil üreticisinde
Pasaportun eksiksiz ve güncel olmasından, bataryayı AB pazarına süren şirket sorumlu. Automotive IQ’ya göre bu, çoğu durumda otomobil üreticisi anlamına geliyor; verilerin büyük kısmı ise hücre ve hammadde tedarikçilerinden geliyor. Volvo, zorunluluk başlamadan önce EX90 için bir batarya pasaportu uygulamaya koydu; Reuters’ın aktardığına göre bu pasaport hammaddelerin kaynağını, bileşenleri, geri dönüştürülmüş malzeme oranını ve karbon ayak izini kaydediyor.

Tüzüğün bir diğer başlığı olan tedarik zincirinde insan hakları ve çevre denetimi yükümlülüğü ise 18 Ağustos 2027’ye ertelendi.
Türk üreticiler için de geçerli
Kural, bataryanın nerede üretildiğine değil, nerede piyasaya sunulduğuna bakıyor. Yani 18 Şubat 2027’den sonra AB pazarına elektrikli otomobil sunan Avrupa dışındaki üreticiler de bu pasaportu hazırlamak zorunda. Almanya’da satışa başlayan Togg da bunlardan biri.

Türkiye’de ise benzer bir zorunluluk yok. Batarya garantisinin neyi kapsadığını batarya garantisi rehberimizde, AB’nin Euro 7 normuyla batarya ömrüne getirdiği asgari şartları Euro 7 yazımızda, ömrünü tamamlayan bataryaların akıbetini ise geri dönüşüm rehberimizde anlattık. Elektrikli otomobillerin kaç yıl yaşadığına dair son araştırmayı da ayrı bir yazıda ele aldık.
Kaynak: Automotive IQ, 19 Mayıs 2026 (Reuters aktarımı dahil).