PrizmetreVeri gönder

Elektrikli araba normal prizden şarj edilir mi? ADAC’ın ölçümü: Elektriğin yüzde 24’üne kadarı bataryaya ulaşmıyor

Evdeki prizden şarj mümkün ama ADAC'ın ölçümlerine göre kayıp, duvar tipi şarj cihazının neredeyse iki katı. Uzatma kablosu neden tehlikeli, prizden şarjda nelere dikkat edilmeli?

Elektrikli otomobil almayı düşünenlerin ilk sorularından biri bu: “Evimde şarj cihazı yok, normal prizden şarj edebilir miyim?” Kısa cevap evet. Çoğu elektrikli otomobil, evdeki prize takılabilen taşınabilir bir şarj kablosuyla birlikte geliyor. Ama Almanya’nın en büyük otomobil kulübü ADAC’ın ölçümleri, bu kolaylığın iki bedeli olduğunu gösteriyor: daha fazla enerji kaybı ve uzun süreli kullanımda ısınma riski.

Prizden şarjda elektriğin bir kısmı kayboluyor

Şebekeden çekilen elektriğin tamamı bataryaya ulaşmıyor. Bir kısmı araçtaki şarj ünitesinde, kablolarda ve bataryanın soğutma ya da ısıtma sisteminde kayboluyor. ADAC dört otomobilde bu kaybı normal ev prizi ve 11 kilovatlık duvar tipi şarj cihazıyla ayrı ayrı ölçtü. Auto Bild’in Haziran 2025’te aktardığı sonuçlar şöyle:

Model Ev prizi (Schuko) Duvar tipi şarj cihazı (11 kW)
Fiat 500e %12,7 %6,3
Renault Zoe %24,2 %9,7
Tesla Model 3 %15,2 %7,7
Volkswagen ID.3 %13,6 %9,0

Kaynak: ADAC ölçümü, Auto Bild aktarımı. Değerler, şebekeden çekilip bataryaya ulaşmayan enerjinin oranı.

Fark büyük: Ölçülen her otomobilde prizden şarjdaki kayıp, duvar tipi şarj cihazındakinin kabaca bir buçuk ila iki buçuk katı. Bunun bir nedeni süre: Prizden şarj çok daha uzun sürdüğü için şarj boyunca açık kalan araç elektroniğinin sabit tüketimi saatlerce devam ediyor ve toplam kayıp büyüyor. Aynı testte DC hızlı şarjda kayıp çoğu durumda yüzde 1 ile 10 arasında kaldı.

Ne kadar sürer? Örnek hesap

ADAC’ın aktardığına göre birçok otomobilin taşınabilir kablosundaki kontrol kutusu, prizden şarj gücünü en fazla 2,3 kilovatla sınırlıyor. Bir örnek hesap yapalım. Bu bir ölçüm değil, yalnızca büyüklüğü göstermek için: 60 kilovatsaatlik bataryayı yüzde 20’den yüzde 80’e çıkarmak için bataryaya 36 kilovatsaat girmesi gerekir. Yüzde 15 kayıpla 2,3 kilovatlık prizden bu yaklaşık 18 saat sürer. 11 kilovatlık bir duvar şarj cihazında araç bu gücü destekliyorsa süre 4 saatin altına iner.

Aynı örnekte kaybın faturaya yansıması da var: Yüzde 15 kayıpla şebekeden yaklaşık 42,4 kilovatsaat, yüzde 8 kayıpla yaklaşık 39,1 kilovatsaat çekilir. Her şarjda 3 kilovatsaatin üzerinde bir fark demek. Evde şarjın 100 kilometre maliyetini yakıt maliyeti karşılaştırmamızda hesapladık.

Asıl risk: Isınma ve uzatma kablosu

Ev prizleri, saatlerce yüksek akım çekilmesi için tasarlanmıyor. ADAC’ın ifadesiyle ev prizleri yüksek sürekli yük için tasarlanmadı ve en kötü durumda bu, kablo yangınına yol açabiliyor. Almanya’daki araç muayene kuruluşu KÜS’ten Johannes Kautenburger de ısınmanın göz ardı edilemeyeceğini söyleyerek prizden şarjın takip edilmesini öneriyor.

ADAC’ın önerileri net: Prizden şarjı istisna olarak kullanmak ve uzun süreler boyunca alışkanlık hâline getirmemek; aracın kendi kontrol kutulu şarj kablosunu kullanmak; uzatma kablosu kullanmamak ve şarj kablosunu doğrudan duvardaki sabit prize takmak; tesisatı bir uzmana kontrol ettirmek. Düzenli evde şarj için kurulumu uzmanca yapılmış bir duvar tipi şarj cihazı öneriliyor.

Prizden şarj edecekseniz bazı belirtiler uyarı işareti: Prizin ya da fişin elle tutulamayacak kadar ısınması, prizde renk değişimi ya da yanık kokusu, şarjın kendiliğinden kesilmesi. Böyle bir durumda şarjı durdurup tesisatı bir elektrikçiye kontrol ettirmek gerekir. Eski binalarda tesisatın ve sigortanın sürekli yükü kaldırıp kaldıramayacağı ayrıca kontrol edilmeli.

Kimler için yeterli?

Günde birkaç on kilometre yol yapan, aracını her gece saatlerce park eden biri için prizden şarj, kayıplarına rağmen günlük ihtiyacı karşılayabilir. Bunun için ADAC’ın önerdiği güvenlik önlemlerine uymak ve şarj gücünü gerekirse düşürmek şart. Uzun yol, hızlı dolum ya da büyük batarya için ise duvar tipi şarj cihazı ya da halka açık istasyonlar daha uygun. Şarj istasyonlarında hangi ücretlerin alınabileceğini sürücü hakları rehberimizde anlattık.

Sık sorulan sorular

Elektrikli araba evdeki prizden şarj edilir mi?

Evet, çoğu elektrikli otomobil normal ev prizine takılabilen taşınabilir bir şarj kablosuyla geliyor. Ancak ADAC uzun süreli ve düzenli kullanımda ısınma riskine karşı uyarıyor ve uzatma kablosu kullanılmamasını öneriyor.

Prizden şarjda ne kadar elektrik kaybolur?

ADAC’ın dört otomobilde yaptığı ölçümde ev prizinden şarjda kayıp yüzde 12,7 ile 24,2 arasında çıktı. Aynı otomobillerde 11 kilovatlık duvar tipi şarj cihazında kayıp yüzde 6,3 ile 9,7 arasındaydı.

Elektrikli araba uzatma kablosuyla şarj edilir mi?

ADAC uzatma kablosu kullanılmamasını, şarj kablosunun doğrudan duvardaki sabit prize takılmasını öneriyor. Uzatma kabloları ve makaralar uzun süreli yüksek akımda ısınabiliyor.

Kendi ölçümünü ekle

Kaç km gittiğini, ekrandaki tüketimi (ya da batarya yüzdesini) ve sürüş tipini girmen yeterli. Onaylanan ölçümler modelin gerçek tüketimine katılır.

Ölçüm gönder
Yazar

Kaan Yılmaz, bilim ve gündem haberciliği yapan bir gazeteci. Prizmetre'de elektrikli otomobiller, batarya teknolojisi, şarj altyapısı ve Türkiye pazarındaki gelişmeler üzerine yazıyor. Yazılarında üretici açıklamalarını, bağımsız test kurumlarının ölçümlerini ve resmî verileri birincil kaynağından doğrulamayı esas alıyor.