Otoyolda 110 ile 130 arası: Elektrikli otomobilde hız tüketimi ne kadar artırır?
110 yerine 130 km/s ile gitmek elektrikli otomobilin tüketimini neden belirgin biçimde artırır? Hava direnci hesabı, ADAC ölçümü ve varsayımsal bir menzil örneği.
Otoyolda hızı 110’dan 130 km/s’ye çıkarmak, elektrikli otomobilde menzil göstergesine kısa sürede yansıyor. Nedeni büyük ölçüde hava direnci.
Düz yolda sabit hızla giden bir otomobil enerjisinin çoğunu iki dirence harcıyor: lastiklerin yuvarlanma direnci ve hava direnci. Düşük hızda yuvarlanma direnci daha belirleyici. Hız arttıkça hava direnci öne geçiyor ve otoyol hızlarında tüketimin en büyük kalemi hâline geliyor.
Hava direncini yenmek için kilometre başına harcanan enerji, hızın karesiyle artıyor. 110’dan 130’a çıkıldığında hız yüzde 18 artıyor, bu kalem ise (130/110)² hesabıyla yaklaşık yüzde 40 büyüyor. Toplam tüketim bu kadar artmıyor, çünkü yuvarlanma direnci ve araç içi tüketimler hıza bu kadar duyarlı değil.

Gerçek ölçümler etkinin boyutu hakkında fikir veriyor. ADAC’ın ölçümünde Kia EV6, 120 km/s’de 100 kilometrede yaklaşık 19,9 kWh tüketti; aracın WLTP değeri 15,9 kWh. WLTP döngüsünün ortalama hızı 46,5 km/s olduğu için bu fark, 110 ile 130 arasındaki farkı değil, otoyol ile karma kullanım arasındaki farkı gösteriyor. Etkinin büyüklüğü gövdeye de bağlı: ön yüzey alanı büyük ve hava direnç katsayısı yüksek araçlarda artış daha fazla oluyor.
Menzil ve süre hesabı
Varsayımsal bir örnek: 70 kWh kullanılabilir bataryası olan bir araç 110 km/s’de 18 kWh/100 km tüketiyorsa teorik menzili yaklaşık 390 kilometre. 130 km/s’de tüketim 22 kWh’e çıkarsa menzil 320 kilometreye iniyor. Bu tüketim değerleri ölçüm değil, hesabı göstermek için seçildi.
Süre tarafında 300 kilometre, sabit 110 km/s ile yaklaşık 2 saat 44 dakika, 130 km/s ile yaklaşık 2 saat 18 dakika sürüyor; fark 25 dakika kadar. Yüksek hız yolculuğa fazladan bir şarj molası ekliyorsa istasyona sapma ve şarj süresi bu farkın bir kısmını ya da tamamını götürebiliyor. Hangisinin ağır basacağı aracın şarj hızına ve güzergâhtaki istasyonlara bağlı.

Tüketimi etkileyen diğer ayrıntılar
Sürekli hızlanıp yavaşlamak, ortalama hız aynı kalsa bile tüketimi artırıyor; hız sabitleyici bu dalgalanmayı azaltıyor. Tavan kutusu ve bisiklet taşıyıcısı ön yüzey alanını büyüttüğü için etkileri yüksek hızda daha çok hissediliyor. Lastik basıncının üreticinin önerdiği değerde olması yuvarlanma direncini düşük tutuyor. Karşıdan esen rüzgar ise aracın karşılaştığı hava hızını artırıyor; böyle günlerde menzil tahmininin normalden hızlı düşmesi beklenen bir durum.
Bu konudaki diğer rehberler Menzil ve tüketim rehberi sayfasında.