Elektrikli otomobil radyasyon yayar mı? Almanya’nın 14 araçlık ölçümünde çıkan sonuç
Almanya Federal Radyasyondan Korunma Dairesi 11'i elektrikli 14 otomobili ölçtü. Tüm araçlar sağlık için önerilen sınırların altında kaldı; en güçlü alan ayak boşluğunda.
Elektrikli otomobile geçmeyi düşünenlerin sık sorduğu sorulardan biri, büyük batarya ve yüksek akım taşıyan kabloların kabindekileri “radyasyona” maruz bırakıp bırakmadığı. Almanya Federal Radyasyondan Korunma Dairesi’nin (BfS) Nisan 2025’te açıkladığı ölçüm çalışması bu soruya şimdiye kadarki en kapsamlı cevaplardan birini veriyor: Ölçülen araçların hiçbiri, sağlığı korumak için önerilen azami değerleri aşmadı.
Burada kastedilen “radyasyon” ne?
Elektrikli otomobillerde söz konusu olan, röntgen cihazlarındaki ya da nükleer kaynaklardaki iyonlaştırıcı radyasyon değil. Akım taşıyan her kablonun ve elektrik motorunun çevresinde manyetik alan oluşur; tartışma, bu alanların kabinde ne kadar güçlü olduğu üzerine. Bu tür alanlar yalnızca elektriklilerde değil, klima fanı, elektrikli camlar ve koltuk ısıtması olan her otomobilde var.
Çalışmada ne ölçüldü?
BfS ve Almanya Çevre Bakanlığı’nın görevlendirdiği çalışmayı Seibersdorf Labor, RWTH Aachen Üniversitesi’ndeki biyoelektromanyetik etkileşim araştırma merkezi femu ve ADAC Teknik Merkezi yürüttü; otomobil üreticileri çalışmaya dahil edilmedi. 2019-2021 model yılı 14 otomobil incelendi: 11 tam elektrikli, 2 hibrit ve 1 içten yanmalı. İlk kez dört iki tekerlekli araç da ölçüme alındı.
Ölçümler koltuklarda ve farklı sürüş durumlarında yapıldı: silindirli test düzeneğinde, kapalı bir test pistinde ve gerçek trafikte. Ölçüm cihazları, saniyenin beşte birinden kısa süren ani yükselişleri de yakalayacak şekilde ayarlandı.
Sonuç: Tüm araçlar sınırların altında
BfS’ye göre test edilen araçların tamamı, vücutta indüklenen alanlar için sağlığı korumaya yönelik önerilen azami değerlerin altında kaldı; bu sonuç motor tipinden bağımsız. Elektrikli otomobillerdeki yolcular, içten yanmalı ya da hibrit otomobillerdekilere göre genel olarak daha güçlü manyetik alanlara maruz kalmıyor. BfS Başkanı Inge Paulini, mevcut bilimsel bilgiye göre sağlık açısından önemli bir etki beklenmediğini söyledi.
En güçlü alan nerede ölçüldü?
Alan şiddeti araçtan araca, aynı araçta ölçüm noktasından ölçüm noktasına ve sürüş durumuna göre belirgin biçimde değişti. En güçlü alanlar çoğunlukla koltukların önündeki ayak boşluğunda ölçüldü; baş ve gövde hizasındaki değerler genellikle düşüktü. İki tekerlekli araçlarda da en güçlü alanlar ayak ve bacak bölgesinde görüldü.
Bir saniyeden kısa süren ani yükselişler fren pedalına basıldığında, bazı bileşenler kendiliğinden devreye girdiğinde ve araç çalıştırıldığında ortaya çıktı. Bu durum motor tipinden bağımsızdı; ölçülen en yüksek tekil değer bir hibritin çalıştırılması sırasında kaydedildi. Motor gücüyle kabindeki alan şiddeti arasında net bir ilişki bulunmadı; sürüş tarzı daha belirleyiciydi. Sert hızlanma ve frenlemelerde alanlar kısa süreliğine belirgin biçimde güçlendi.

Alan kaynakları neler?
BfS’ye göre elektrikli otomobillerde olası kaynaklar batarya, yüksek gerilim kabloları, invertör ve elektrik motoru. Klima, fanlar, elektrikli camlar ve koltuk ısıtması ise motor tipi ne olursa olsun her otomobilde manyetik alan kaynağı.
Üreticilerden ne isteniyor?
Sınırlar aşılmasa da BfS, üreticilerin güçlü alan kaynaklarını yolculardan daha uzağa yerleştirerek yerel tepe değerleri düşürmesini ve bunu araç geliştirmenin en başından hesaba katmasını istiyor. Kurum ayrıca mevcut ölçüm standartlarının kısa süreli dalgalanmaları hesaba katmadığını belirterek standartların bu yönde genişletilmesi gerektiğini düşünüyor.
BfS’nin açıklaması kalp pili gibi tıbbi implantı olanlara yönelik ayrı bir değerlendirme içermiyor; implantı olanların hekimine ve araç kılavuzuna başvurması gerekiyor. Elektrikli otomobillerle ilgili bir diğer sık endişe olan yangın riskine dair verileri yangın riski rehberimizde derledik.
Sık sorulan sorular
Elektrikli araba radyasyon yayar mı?
Elektrikli otomobil iyonlaştırıcı radyasyon yaymaz; ancak her otomobilde olduğu gibi elektrikli bileşenlerin çevresinde manyetik alan oluşur. Almanya’da 14 otomobil üzerinde yapılan ölçümde tüm araçlar sağlık için önerilen azami değerlerin altında kaldı.
Elektrikli araçta manyetik alan en çok nerede?
BfS’nin ölçümüne göre en güçlü alanlar koltukların önündeki ayak boşluğunda; baş ve gövde hizasındaki değerler genellikle düşük.
Elektrikli otomobil benzinliden daha fazla manyetik alan oluşturur mu?
BfS’ye göre hayır. Elektrikli otomobillerdeki yolcular, içten yanmalı ya da hibrit otomobillerdekilere göre genel olarak daha güçlü manyetik alanlara maruz kalmıyor.