PrizmetreVeri gönder

Dokunmatik ekran dönemi bitiyor mu? Euro NCAP artık düğmesiz otomobile puan vermiyor

İsveç'teki testte 110 km/s hızla basit dört görev, düğmeli bir Volvo'da 10, dokunmatik ekranlı bir MG'de 45 saniye sürdü. Euro NCAP 2026'dan itibaren flaşör, korna, sinyal, silecek ve acil çağrı için fiziksel düğme arıyor.

Tesla Model 3 orta konsoldaki büyük dokunmatik ekran
Tesla Model 3'te klima başta olmak üzere birçok işlev orta ekrandan yönetiliyor. Fotoğraf: SirAsdof / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Saatte 110 kilometreyle giden bir otomobilde koltuk ısıtmasını açmak, sıcaklığı iki derece artırmak ve ön camın buğusunu almak. 2005 model bir Volvo V70’te bu iş 10 saniye sürüyor. Aynı sürede otomobil 306 metre yol alıyor. 2021 model bir MG Marvel R’de ise neredeyse 45 saniye ve bir kilometreyi aşkın yol.

Bu rakamlar İsveç’in otomobil dergisi Vi Bilägare’nin 2022’deki bir testinden. Testin çıkardığı soru, dört yıl sonra Avrupa’nın en etkili güvenlik derecelendirme kuruluşunun puan tablosuna girdi: Euro NCAP, 2026’dan itibaren temel işlevleri yalnızca dokunmatik ekrana bırakan otomobillere puan vermiyor.

Tesla Model 3 orta konsoldaki büyük dokunmatik ekran
Tesla Model 3’te klima başta olmak üzere birçok işlev orta ekrandan yönetiliyor. Fotoğraf: SirAsdof / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Dört görev, on iki otomobil

Vi Bilägare, 12 otomobili bir havaalanı pistinde aynı dört görevle sınadı: iklimlendirme ayarı, radyoda belirli bir istasyonu bulmak, yol bilgisayarını sıfırlamak ve gösterge ışıklarını en aza indirip orta ekranı kapatmak. Sürücüler testten önce her otomobilin sistemini tanıma fırsatı buldu, sesli komut kullanılmadı.

Dokunmatik ekranı olmayan referans araç, 2005 model Volvo V70, dört görevi toplam 10 saniyede tamamladı. Sonuncu sıradaki MG Marvel R’de bu süre 44,9 saniyeye çıktı; otomobil bu sırada 1.372 metre yol aldı. BMW iX’te süre 30,4 saniyeydi, yani sürücünün dikkati yaklaşık bir kilometre boyunca yoldan çok ekrandaydı. Testte Tesla Model 3, Hyundai Ioniq 5, Volkswagen ID.3 ve Volvo C40 gibi elektrikliler de vardı.

BMW iX kavisli büyük ekran ve gösterge paneli
İsveç’teki testte BMW iX’te dört basit görev 30 saniyeyi aştı. Fotoğraf: Mariordo (Mario Roberto Durán Ortiz) / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Euro NCAP neyi istiyor?

Euro NCAP, Mart 2024’te yaptığı açıklamada beş işlevi saydı: dörtlü flaşör, korna, sinyaller, silecekler ve acil çağrı (eCall) düğmesi. Kuruluşun strateji direktörü Matthew Avery o gün dokunmatik ekranların aşırı kullanımının sektör genelinde bir sorun olduğunu söylemiş, 2026’daki yeni testlerin üreticileri bu temel işlevler için ayrı ve fiziksel kumandalara yönlendireceğini belirtmişti.

Bu, fiziksel düğmesi olmayan bir otomobilin beş yıldız alamayacağı anlamına gelmiyor. Avustralya’daki kardeş kuruluş ANCAP’ın aktardığına göre fiziksel kumandalar, güvenli sürüş başlığındaki puanın bir parçası olarak ödüllendiriliyor. Yani düğmelerden kaybedilen puan başka alanlarda telafi edilebiliyor.

Düğmeli orta konsoluyla Volvo V70 iç mekânı
Dokunmatik ekran çağından önceki bir Volvo V70’in düğmeli orta konsolu. Testte referans araç 2005 model bir V70’ti. Fotoğraf: TTTNIS / Wikimedia Commons, Public domain

2026’nın ilk karnesi

Yeni protokolle test edilen ilk otomobillerde fark net. Automotive World’ün Ekim 2026’da aktardığı sonuçlara göre temel sürüş kumandaları başlığında Audi Q7 ve BMW iX3 yüzde 100 aldı. Cupra Raval ve Geely E2 yüzde 80’de kaldı. Xpeng X9, Aion UT ve Zeekr 7GT yüzde 20’de, Leapmotor B05 ise sıfırda kaldı. Xpeng X9 buna rağmen beş yıldız aldı.

Euro NCAP’in program direktörü Aled Williams, Xpeng’in alıcılardan gelen güçlü tepkiye rağmen dokunmatik kontrolde ısrar ettiğini söyleyerek diğer üreticileri Audi ve Kia’nın yolunu izlemeye çağırdı. Sonuç tablosunda bir eğilim de göze çarpıyor: Düşük puan alanların çoğu, son yıllarda Avrupa pazarına giren Çinli markalar.

2016 model Audi Q7 gösterge paneli ve orta konsol
Audi Q7, 2026 testlerinde temel sürüş kontrollerinden tam puan aldı. Görseldeki 2016 model. Fotoğraf: Herranderssvensson / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Alıcı için anlamı

Euro NCAP’in yıldızı tek başına bu farkı göstermiyor; beş yıldızlı bir otomobilde de sinyal ya da silecek ekrandan kumanda ediliyor olabilir. Bu yüzden ayrıntılı rapordaki güvenli sürüş bölümüne bakmak gerekiyor. Test sürüşünde ise basit bir deneme yeterli: Sürüş hâlindeyken dörtlü flaşörü, sileceği ve ön cam buğu çözmeyi ekrana bakmadan çalıştırabiliyor musunuz?

Elektrikli otomobillerin en sık sorulan güvenlik sorularından birini ise yangın verileri yazımızda yanıtladık.

Kaynaklar: Vi Bilägare, 17 Ağustos 2022; GoAuto (Euro NCAP ve ANCAP açıklamaları), 8 Mart 2024; Automotive World, 12 Ekim 2026.

Kendi ölçümünü ekle

Kaç km gittiğini, ekrandaki tüketimi (ya da batarya yüzdesini) ve sürüş tipini girmen yeterli. Onaylanan ölçümler modelin gerçek tüketimine katılır.

Ölçüm gönder
Yazar

Kaan Yılmaz, bilim ve gündem haberciliği yapan bir gazeteci. Prizmetre'de elektrikli otomobiller, batarya teknolojisi, şarj altyapısı ve Türkiye pazarındaki gelişmeler üzerine yazıyor. Yazılarında üretici açıklamalarını, bağımsız test kurumlarının ölçümlerini ve resmî verileri birincil kaynağından doğrulamayı esas alıyor.