PrizmetreVeri gönder

İkinci el elektrikli araçta batarya sağlığı nasıl ölçülür?

SoH nedir, hızlı ve uzun batarya testi nasıl farklılaşır, raporda nelere bakılmalı? ADAC'ın kilometreye göre beklediği değerler ve Euro 7'nin batarya dayanıklılık şartları.

Gümüş renkli Hyundai Ioniq 5, taş duvarlı bir binanın önünde park hâlinde
Hyundai Ioniq 5. Fotoğraf: Hyundai

ADAC’ın Hessen-Thüringen bölge kulübü, Nisan 2026’dan beri Frankfurt’ta Aviloo şirketiyle birlikte üreticiden bağımsız batarya kontrolü yapıyor. Test yaklaşık 20 dakika sürüyor ve 79 euroya dijital bir sertifika veriyor. Kulübün ikinci el elektrikli otomobil alacaklara ilk tavsiyesi de bu: satıcıdan güncel bir batarya sertifikası istemek.

Sertifikadaki ana değer SoH (state of health, sağlık durumu). Bu değer, bataryanın bugün verebildiği kullanılabilir enerjinin yeniyken verdiği enerjiye oranını gösteriyor. SoH’si yüzde 92 olan bir batarya, ilk enerjisinin ve buna bağlı menzilin yüzde 92’sini koruyor.

Aviloo bu oranı, göstergede yüzde 100 ile yüzde 0 arasında kullanılabilen enerji üzerinden hesaplıyor; üreticinin bu aralığın dışında tuttuğu yedek kapasiteyi hesaba katmıyor. Heise’nin aktardığı örnekte bu aralıkta yeniyken 54 kWh veren bir Volkswagen ID.3 bugün 51 kWh veriyor; SoH yüzde 94.

Hızlı test ve uzun test

ADAC iki yöntem anlatıyor. Hızlı test yaklaşık 15 dakika sürüyor: bir teşhis cihazı OBD soketinden batarya yönetim sistemine (BMS) bağlanıyor, hücrelerin ve bataryanın durumunu okuyor. Uzun test daha kesin ama bir hafta istiyor. Batarya tam doldurulduktan sonra araç sahibi yedi gün içinde, arada şarj etmeden, normal kullanımla bataryayı yüzde 10’un altına indiriyor; sonuçta kalan kapasite ölçülmüş oluyor.

Satıcının ya da servisin verdiği bir rapora bakarken değerin nasıl üretildiğini sormak gerekiyor. TÜV’e göre üreticiler SoH’yi kendi hesap modelleriyle ve hesabı açıklamadan üretiyor; bu yüzden farklı markaların değerleri birbiriyle karşılaştırılamıyor. Bazı hizmetler hücre düzeyinde ölçüm yaparken bazıları yalnızca aracın kendi bildirdiği değeri okuyor. TÜV, DEKRA ve başka kuruluşlar üreticiden bağımsız bir standart üzerinde çalışıyor; bu yazı hazırlanırken yürürlüğe girmiş bir standart yoktu.

Gümüş renkli Hyundai Ioniq 5, taş duvarlı bir binanın önünde park hâlinde
Hyundai Ioniq 5. Fotoğraf: Hyundai

Raporda nelere bakılmalı?

Heise’nin batarya sertifikalarını inceleyen yazısına göre ikinci el bir araçta yüzde 100 SoH görmek şüphe uyandırmalı. Bütün çekiş bataryaları zamanla kapasite kaybediyor; böyle bir sonuç genellikle üreticinin BMS’deki cömert hesabından geliyor. Aynı yazı yüzdeden çok kilovatsaat cinsinden kalan enerjiye bakmayı öneriyor, çünkü sürücü için anlamlı olan bu değer.

Sertifikadaki şasi numarasının (VIN) satıştaki araçla aynı olduğu da kontrol edilmeli. Aviloo sertifikası hücre gerilimlerini de gösteriyor; hücreler arasındaki farkın milivolt cinsinden küçük olması iyi bir işaret. Bu değerlendirmenin bir sınırı var: Hyundai’nin 800 voltluk sistemi hücre gerilimlerini 20 milivoltluk adımlarla bildiriyor, diğer üreticilerde bu adım 1–2 milivolt. Bu yüzden Hyundai’de küçük farklar raporda görünmeyebiliyor.

Kilometreye göre beklenen değerler

ADAC uzmanları, iyi durumdaki bir bataryada kilometreye göre en az şu SoH değerlerini bekliyor. Bunlar ölçüm sonucu değil, uzman tahmini:

KilometreBeklenen en düşük SoH
50.000 km%92
100.000 km%88
150.000 km%84
200.000 km%80

Daha geniş bir veri setine dayanan yıllık kayıp ortalaması için Geotab’ın 22.700 araçlık analizini anlattığımız rehbere bakabilirsiniz.

ADAC’a göre üreticilerin çoğu batarya için 8 yıl ya da 160.000 km garanti veriyor; bu süre içinde kapasite yüzde 70’in altına düşerse garanti devreye giriyor. Onarım her zaman bataryanın tamamen değişmesi anlamına gelmiyor, garanti şartlarına göre yalnızca modüller değişebiliyor. Eksik servis kaydı garanti talebini zorlaştırıyor. Garanti şartları markaya ve ülkeye göre değiştiği için aracın kendi garanti belgesine bakmak gerekiyor.

Euro 7 ve batarya pasaportu

AB’nin Euro 7 düzenlemesi elektrikli otomobil bataryaları için ilk kez asgari dayanıklılık şartı getiriyor. Binek otomobillerde batarya 5 yıl ya da 100.000 km’de en az yüzde 80, 8 yıl ya da 160.000 km’de en az yüzde 72 kapasite korumak zorunda. Kurallar 29 Kasım 2026’dan itibaren yeni onay alan tipler, 29 Kasım 2027’den itibaren de yeni tescil edilen tüm binek otomobiller için geçerli. Alman otomotiv sanayi birliği VDA’ya göre Euro 7 ile batarya sağlık verisinin açıklanması da zorunlu hâle geliyor.

18 Şubat 2027’den itibaren AB’de piyasaya sürülen ve kapasitesi 2 kWh’ten büyük elektrikli araç bataryaları için dijital batarya pasaportu da zorunlu olacak. Pasaporta bataryanın ya da aracın üzerindeki bir QR kodla ulaşılabilecek.

Bu kurallar ikinci el piyasasında ancak yeni araçlar el değiştirdikçe etkili olacak; bugün ilanda olan araçların çoğu bu şartlardan önce onay aldı. Türkiye’de Euro 7’nin hangi takvimle uygulanacağı ve Türkiye’de bağımsız batarya testi sunan kuruluşlar bu yazının kaynaklarında yer almıyor.

Hyundai Ioniq 5
Hyundai Ioniq 5. Fotoğraf: Hyundai

Bu konudaki diğer rehberler Batarya ve ikinci el rehberi sayfasında.

Kaynaklar

Kendi ölçümünü ekle

Kaç km gittiğini, ekrandaki tüketimi (ya da batarya yüzdesini) ve sürüş tipini girmen yeterli. Onaylanan ölçümler modelin gerçek tüketimine katılır.

Ölçüm gönder
Yazar

Prizmetre editör ekibi. Elektrikli otomobillerin resmî tüketim değerlerini derler, kullanıcıların gönderdiği ölçümleri kontrol eder ve rehber yazılarını hazırlar.