Otomobiliniz sizi telefonunuzdan çok tanıyor olabilir: 25 marka gizlilik testinden sınıfta kaldı
Mozilla 25 otomobil markasının gizlilik politikalarını 600 saat boyunca inceledi; hiçbiri geçer not alamadı. Nissan'ın politikasında 'cinsel aktivite' bile toplanabilecek veriler arasındaydı. Neler yapabilirsiniz?
Yeni bir otomobil alırken kimse gizlilik sözleşmesini okumaz. Mozilla Vakfı okudu. Vakfın “Privacy Not Included” ekibi 25 otomobil markasının gizlilik politikalarını, uygulamalarını ve yazışmalarını 600 saat boyunca inceledi. Sonuç sert oldu: 25 markanın hiçbiri geçer not alamadı.

“Tekerlekli gizlilik kabusu”
Mozilla’nın Eylül 2023’te yayımladığı incelemeye göre hiçbir marka, vakfın asgari güvenlik standartlarını karşılamadı. 20 markayı temsil eden 12 şirket, Mozilla’nın sorularına hiç cevap vermedi. Programın direktörü Jen Caltrider’ın ifadesiyle bugün satılan tüm yeni otomobiller, büyük miktarda kişisel bilgi toplayan “tekerlekli gizlilik kabusları”.
Bağlantılı bir otomobil; konum ve sürüş bilgisinin yanında, eşleştirilen telefon ve uygulama hesapları üzerinden de veri elde edebiliyor. Bu verilerin hangi amaçlarla kullanılabileceğini gizlilik politikası belirliyor.

Nissan ve Kia’nın politikaları
Mozilla’nın en sert eleştirisi Nissan’aydı. Vakıf, markayı “en kötü” olarak niteledi; Nissan’ın gizlilik politikasında toplanabilecek veri kategorileri arasında “cinsel aktivite” de sayılıyordu. Kia’nın gizlilik politikasında da sürücünün “cinsel hayatı” hakkında bilgi toplanabileceği yazıyordu. Bu ifadeler, otomobilin bu bilgiyi gerçekten nasıl toplayabileceği sorusunu da beraberinde getirdi; ama Mozilla’nın vurguladığı nokta, şirketlerin bunu yapma hakkını sözleşmede kendilerine tanımasıydı.

Tesla da eleştirilenler arasındaydı. Mozilla, markanın gizlilik politikalarını kafa karıştırıcı, uzun ve belirsiz buldu ve Tesla çalışanlarının müşteri otomobillerinin kameralarının kaydettiği görüntüleri izlediğinin ortaya çıktığını hatırlattı.
Elektrikliler daha mı fazla veri topluyor?
Mozilla’nın incelemesi motor tipine göre bir ayrım yapmıyor; benzinli, hibrit ve elektrikli modellerin hepsi aynı sözleşmelere tabi. Ama elektrikli otomobillerin çoğu yazılım ağırlıklı ve sürekli internete bağlı tasarlanıyor; uzaktan klima, şarj takibi ve yazılım güncellemeleri bu bağlantı üzerinden çalışıyor.
Avrupa’da yeni otomobillerde zorunlu olan sürücü izleme kamerası için kural farklı: Sistem kimseyi biyometrik olarak tanımlamıyor ve verileri yalnızca aracın içinde tutuyor; ayrıntıları ayrı bir yazıda anlattık.

Neler yapabilirsiniz?
Tüm veri toplamayı durdurmak çoğu zaman mümkün değil, ama bazı adımlar fark yaratıyor. Otomobilin uygulamasındaki ve ekranındaki gizlilik ayarlarına bakıp kullanmadığınız bağlantılı hizmetleri ve veri paylaşım izinlerini kapatabilirsiniz. Telefonu otomobile bağlarken rehber ve mesaj erişimini sınırlayabilirsiniz. Otomobili satarken ya da kiralık bir aracı teslim ederken fabrika ayarlarına sıfırlamak ve telefon eşleşmelerini silmek, kişisel verilerinizin bir sonraki kullanıcıya kalmasını önlüyor.
Türkiye’de kişisel verilerin işlenmesi Kişisel Verilerin Korunması Kanunu’na (KVKK) tabi; otomobil markalarının Türkiye’deki aydınlatma metinleri hangi verilerin hangi amaçla işlendiğini göstermek zorunda. Otomobilinizin hırsızlara karşı ne kadar korunaklı olduğunu ise anahtarsız giriş yazımızda ele aldık.
Kaynak: Mozilla Vakfı, Privacy Not Included, 6 Eylül 2023.